Tekst: Koen Ruijs
Foto’s: Mishael Phillip

Een druilerige woensdagochtend en een Zoom-verbinding. In deze setting gaat CHAOS Music Magazine in gesprek met Iceage frontman Elias Bender Rønnenfelt. Op 7 mei verscheen namelijk het vijfde studioalbum van de Deense post-punk band. Genoeg reden om te kletsen over religie, lekkages en de aantrekkelijke kant van het nemen van risico’s. Als startschot steekt Elias nonchalant zijn eerste sigaret van de dag op, om vervolgens met een vragende blik richting zijn laptopscherm te kijken.

Hoe kom je je dagen door in aanloop naar de release van jullie aanstaande album?
‘De laatste tijd ben ik veel in de repetitieruimte. Daarnaast zit ik nog altijd veel thuis. Hoewel sinds kort de eerste cafés en restaurants hier weer open zijn, waardoor er weer iets van het normale, stadse leven terugkomt in Kopenhagen. Iets waar iedereen hier wel naar snakte na een kille, Scandinavische winter in lockdown.’

Voor kunstenaars zag het afgelopen jaar er somber en perspectiefloos uit. Hoe blijven jullie de energie vinden om in zo’n periode toch creatief bezig te zijn en nieuwe dingen te maken?
In mijn geval gaat dit bijna onvrijwillig.  Nieuwe muziek schrijven geeft mij een doel. Het geeft mij het gevoel dat ik een betekenis kan verbinden aan de wereld om ons heen. Ik schrijf omdat ik wil weten hoe ik mezelf voel. Menselijke gedachten zijn vaak een grote chaos. Door gedachtegangen op te schrijven krijg je hier een concreter gevoel bij. De innerlijke nood is zo hoog dat het echt voelt alsof ik dit proces dagelijks moet blijven herhalen.’

 Waar laat jij jouw chaotische gedachtegangen door vullen? Kortom, wat zet jou aan het schrijven?
Schrijven gaat in mijn geval gepaard met het gevoel dat ik niets te vertellen heb. Dit mondt zich uit in een situatie waarin ik met een leeg vel papier eindeloos om me heen aan het staren ben.
Als ik dan een tijdje zit, veranderen er dingen in mijn omgeving. Deze veranderingen interpreteer ik op mijn manier waardoor mijn pen in beweging komt. Het resultaat is een beschrijving van mijn beeld van de realiteit op dat moment. Ik schrijf dagelijks mijn interpretatie van de werkelijkheid op in notitieboekjes. Het is een bron waar ik thema’s voor liedjes uit kan vissen en waar ik verhalen aan elkaar kan knopen. Twee verschillende personen waar ik iets over heb opgeschreven kunnen zo samen één nieuw personage vormen bijvoorbeeld. De situatie zoals ik die in een tekst wil beschrijven hoeft natuurlijk niet hetzelfde te zijn als de realiteit.’

Hebben jullie met ‘Seek Shelter’ een of meerdere boodschappen die jullie willen uitdrukken?
‘Wij zijn niet echt een band die per se een vraag of een boodschap wil uitdrukken in een liedje. Volgens mij gaat het in muziek ook niet zo zeer om concrete vragen of conclusies. Naar mijn idee zijn boodschappen gewoon te eenvoudig en daardoor eenzijdig. Ik hou persoonlijk meer van dingen die ingewikkeld en onlogisch in elkaar zitten. Ik wil een schilderij maken met facetten die naar verschillende dingen kunnen verwijzen.’

Misschien een vreemde vraag, maar als je geen concrete boodschap hebt die je wil uitdrukken, waarom blijven jullie dan nieuwe muziek maken?
‘Een kunstwerk hoeft niet per se een gegronde reden voor het bestaan te hebben. Als ik dingen zie of hoor die mij aantrekken, dan is dat omdat het blijft nagalmen in mij. Waarom het blijft nagalmen, daar kan ik zelf geen rationeel antwoord op geven.
Als mensen hebben we emoties en deze kunnen we met elkaar delen. Emoties zijn een rauwe en pure vorm van energie. Hier zit meestal geen doordachte reden achter. Daarnaast ben ik een beetje huiverig om teksten uit te leggen aan mensen. Want ik denk dat de belangrijkste informatie gewoon in de woorden en in de muziek zelf zit. Mijn visie hierop is niet zo relevant. Het relevantste is het beeld wat de teksten creëren in het hoofd van de luisteraar.’

In jullie muziek komen regelmatig referenties naar religie terug. Waar komen deze religieuze teksten vandaan?
‘Ik kom uit een katholiek gezin en ik ben altijd naar een Christelijke school gegaan, dus ik ben met die religieuze zienswijze opgegroeid. Toch verwijs ik bij het schrijven van teksten niet bewust naar religie. Het zit er zo ingebakken bij mij. Wanneer dit gebeurt, voel ik meteen in mijn onderbuik: ‘Oh shit, here we go again’. Hoewel het niet per se fout is natuurlijk. Religie maakt thema’s buitenaards of onmenselijk. Hiermee til je dingen uit het normale leven op naar een spirituele, ongrijpbare omgeving. Iets wat aansluit bij het gevoel dat wij proberen op te roepen met onze muziek.’

Op ‘Seek Shelter’ is te horen dat een koor jullie muziek nog extra laat optillen. Hoe zijn jullie in contact gekomen met een gospel koor?
‘Aanvankelijk wisten we niet hoe we een gospel koor konden bereiken in of rondom Lissabon, maar we kwam uiteindelijk in contact met het ‘Lisboa Gospel Collective’. Zij kwamen op de twee laatste studiodagen naar de opnameruimte. Ik en de rest van de band hadden toen inmiddels 12 volle studiodagen erop zitten, waarbij we vaak ’s nachts doorwerkten en maar een paar uurtjes slaap pakten. Na 12 dagen in een studio zaten we op een punt dat we een gek werden. Je wordt gewoon claustrofobisch als je zo veel tijd met elkaar doorbrengt in een kleine ruimte.
Toen het koor binnenkwam was ik in eerste instantie wat nerveus. Puur omdat ik geen ervaring heb met het werken met een koor. Ik heb ook geen idee hoe ik een koorarrangement moet maken. Tevens was ik bang dat zij de muziek die wij maken niet zouden begrijpen en dat het proces daardoor zou vastlopen. Maar toen de koorleden binnenkwamen straalden ze alleen maar positieve energie uit. Ze gingen super goed om met de situatie en waren bij gebrek aan koorarrangementen juist heel inventief wat betreft het bedenken van hun zangpartijen.’

De opnames hebben plaatsgevonden in Lissabon zeg je. Hoe zijn jullie als Deense band in Portugal terecht gekomen?
‘Zodra we een album gaan opnemen willen we eigenlijk altijd ontsnappen aan Kopenhagen. We willen onszelf isoleren op een plek die buiten het normale leven staat. Lissabon is een stad waar ik me altijd toe aangetrokken heb gevoeld. Zodra we daar waren tijdens een tour voelde ik een bepaald mysterie over de stad hangen. Ik kreeg het gevoel alsof er iets in die stad verstopt lag wat ik ooit eens zou moeten ontdekken.
Pete, de producer van Seek Shelter, woont in Portugal. Hij wist een studio te zitten in Lissabon. Uiteindelijk kwam het erop neer dat alles erop wees dat het album daar dus opgenomen moest gaan worden.’

Kun je wat vertellen over de studio en de tijd die jullie daar doorbrachten?
‘De studio lag in een buitenwijk van Lissabon. Het was een oud, versleten gebouw. Tijdens de opnames was het elke dag aan het regenen in Portugal. Het dak van de studio was zo zwak dat er lekkages ontstonden. Het voelde bijna alsof het letterlijk in de studio aan het regenen was. We moesten noodgedwongen apparatuur afschermen met behulp van plastic zakken en stukken zeil. Dit was niet de situatie die we op voorhand geschetst hadden natuurlijk. Maar naar mijn mening is elke belemmering een nieuwe, unieke impuls. Het dwingt je om buiten je eigen plannen en verwachtingen te denken.’

Wat was het zwaarste moment van het opnameproces?
‘Het complete proces was zwaar man. Het opnemen van een plaat is niet bedoeld om makkelijk of overzichtelijk te zijn. Daarom vind ik het ook lastig om specifiek één ding te benoemen dat voor mij het zwaarste was. Het mentaal knettergek worden in een studio, waardoor je vervolgens met je hoofd tegen een muur staat te bonken. Dat klinkt misschien zwaar, maar dat is mijn inziens ook de lol van het opnemen van een plaat. Ik hou ervan als er een risico bestaat waarop het project kan falen. Het gevaar dat de liedjes die we geschreven hebben compleet verknallen in de studio. Dit creëert een urgentie die hopelijk terug te horen is in op Seek Shelter.’

Foto: Bente van der Zalm

Urgentie is zeker te horen in jullie muziek. De toon die je aanslaat zodra je begint te zingen speelt hier een belangrijke rol in. Is deze manier van zingen iets waar je lang naar hebt moeten zoeken in de beginjaren van Iceage?
‘Toen we begonnen met Iceage was er iemand die moest gaan zingen. En dat werd ik. Op voorhand had ik geen enkel idee van stijl of sound behalve dat ik mijn mond kon openen en kijken wat eruit zou komen. Door het al die jaren te blijven doen, ontwikkelde ik op natuurlijke wijze een eigen sound. Ik zie mezelf meer als iemand die absoluut niet kon zingen, maar inmiddels zing ik lang genoeg om het als iets eigens te kunnen laten klinken.’

Naast de vocalen zijn de reversed reverb op ‘The Holding Hand’ en de dance drumgroove op ‘Vendetta’ opvallend. Keuzes die jullie nog niet eerder hebben gemaakt op jullie vorige albums. Kun je daar wat over vertellen?
‘De inspiratie voor de de reversed reverb in ‘The Holding Hand’ komt van het liedje ‘Planet Caravan’ van Black Sabbath. Toen we daarmee gingen kloten resulteerde het in iets compleet anders, namelijk een reversed reverb effect op de vocals. Maar de oorzaak van deze keuze kwam dus door te luisteren naar Black Sabbath.
De drumgroove in ‘Vendetta’ heeft een andere oorsprong. Toen ik de eerste versie van ‘Vendetta’ ging schrijven leende ik een oud speelgoed keyboard van mijn zusje. Na een tijdje geklikt te hebben door de bibliotheek aan drumloops, stuitte mijn oor op de beat ‘Dance Rhythm Free’. Ik zette de drumloop aan en begon daarop de song verder uit te werken. Uiteindelijk hebben we de groove van het keyboard gesampled en deze is op de achtergrond terug te horen in de versie die nu op het album staat.’

Jullie hebben een extra gitarist in de band. Waarom hebben jullie Iceage aangevuld met een vijfde lid?
‘Ja dat klopt, Casper Morilla! Hij is een oude vriend van ons. We speelden namelijk eens met zijn voormalige band samen. We wilden een extra gitarist hebben voor tijdens de liveshows. Hierdoor heb ik net wat meer vrijheid op het podium en kunnen we toch net zo groots klinken als op de plaat.
Toen we gingen repeteren voor de liveshow voegde hij zijn eigen invullingen toe aan liedjes. Partijen die niet terug zijn te horen op het album. Deze extra partijen geven de liveshow hierdoor een extra dimensie, waardoor hij echt een waardevolle aanvulling is.’

Zijn er nog tourplannen nu jullie veel gerepeteerd hebben voor de liveshow?
‘We doen een aantal kleine shows in Denemarken de komende maanden. Begin 2022 hebben we nog een grote tour door de Verenigde Staten. Buiten dat is het lastig om tourplannen te maken omdat niemand weet waar het met de wereld naar toe gaat op dit moment. Zelf wil ik wat gaan reizen door Europa. Gewoon verdwalen in steden en momenten delen met mensen uit die stad.
Het is de tweede COVID zomer op een rij. Als muzikant zijnde ben je gewend om op reis te zijn en je kunst te delen met anderen. Afgelopen zomer heb ik al een hele zomer thuis gezeten in afwachting dat de maatregelen versoepeld zouden worden. Ik ben daar gewoon echt klaar mee. Ik kan dat niet nog een zomer verdragen. Het enige wat voor mij nu nog zin heeft is een gitaar inpakken en op reis gaan.’

‘Seek Shelter’ is vanaf 7 mei verkrijgbaar op vinyl, CD en op alle grote streamingsdiensten. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *